20 июля 2009 года в Минске прошли первые общественные слушания "Гражданское общество и государство: механизмы взаимодействия", посвященные работе Общественно-консультативного совета (ОКС) при Администрации президента Беларуси. Представители власти на нем отсутствовали, поэтому, по меткому выражению Владимира Нистюка, дискуссия получилась не между властью и гражданским обществом, а между демократической частью гражданского общества и демократической частью ОКС. Одним из основных организаторов слушаний выступило Агентство гуманитарных технологий - Центр социальных инноваций (АГТ-ЦСИ). Однако для меня лично неудивительно, что в них не принимал участие руководитель Администрации президента Владимир Макей: регламент подразумевал, что дискутировать придется серьезно, а известная радикальность некоторых представителей гражданского общества вынудили бы представителей власти уходить скорее не со щитом, а на щите. Тем более, что опыт подобной дискуссии во время V съезда беларусов мира 18-19 июля 2009 года в Минске показал, что десятилетнее отсутствие полноценного диалога с обществом приводит к настоящему цунами вопросов, ремарок и обвинений, выливающихся на представителей власти со стороны его представителей, охватить которые за два-три часа представляется нереальным. Диалог же в рамках либерализации авторитарного режима в Беларуси пока предполагает, что его инициатором и модератором является власть, а не гражданское общество. То, что следует понять - возможно ли углубление диалога "движением снизу", или гражданское общество пока не имеет достаточного количества знаний, технологий и ресурсов, чтобы этого добиться?

Ниже публикую собственную сокращенную стенограмму дискуссии по наиболее важным моментам в рамках общественных слушаний:

Владимир Мацкевич: создание общественно-консультативных советов – это признание властью наличия неофициальных экспертов и наличия иной позиции. В советы приглашены известные лица (нет “сакрального” знания, все доступно публично, поэтому следует вопрос, надеется ли государство на то, что от экспертов в советах будет получены какие-либо еще идеи, которые еще не были озвучены ими в прессе?). Отсюда следует, что советы выступают скорее “потемкинскими деревнями”, поскольку все позиции их членов известны заранее через СМИ. Иной возможной целью таких советов может быть выдвижение на должности новых экспертов из негосударственного сектора. У членов совета нет широкой связи с властью и гражданским обществом, нет и действенного механизма обратной связи между ними. К членам совета нет доверия гражданского общества (и они его не жаждут). Да, гражданское общество – не весь народ, но самая активная его часть.
( Read more... )

Не могу не написать о том, что опубликовался на главной странице интернет-журнала "Новая Европа". Благодарю Ольгу Шпарагу и редакцию. Надеюсь продолжить с ними сотрудничество. Ниже - переработанная и укороченная версия статьи, которая публиковалась мной ранее под названием "Лучше изменять реальность, чем жить в мифе".

Влиять и изменять
В Беларуси можно было бы реализовать и кривичский, и литовский, и белорусский, и даже условный “советский” вариант национализма. И каждый раз представители одного национализма могли бы сказать в отношении представителей другого, что те их притесняют. Однако если не делать никаких шагов в направлении получения необходимых ресурсов и, более того, с каждым годом их терять, то идеи переустроения просто не найдут реализации.

Ці ведаеце вы, што на V-ым з'ездзе беларусаў свету МГА ЗБС "Бацькаўшчына" прысутнічаў і спяваў Пётр Ялфімаў? Той самы, якога прадстаўнікі апазіцыйнай грамадзкасці так часта вінавацяць у папсовым выкананні і бяздарнасці, сыходзіў з залі пад гучныя авацыі, якіх не было ў той дзень, бадай, і ў Алеся Камоцкага ці "Старога Ольсы".



Чаму так адбылося? Я лічу, у Беларусі музыке надаецца занадта шмат палітычнай увагі. Нам неабходна ад яе пазбавіцца, каб пытанне якасці стаяла перад слухачамі, а не палітыкамі.

Высоўваю чарговую прапанову, хаця і ня ведаю пакуль, куды дакладна яе трэба накіроўваць (Латушку пазначыў як шаблонам з мінулага ліста).

( Read more... )

На адбыўшымся V-ым з’ездзе беларусаў свету МГА ЗБС “Бацькаўшчына” 18-19 ліпеня 2009 года была секцыя, прысвечаная адказам дзяржаўных чыноўнікаў на пытанні прадстаўнікоў дыяспары, якія іх маюць. Нягледзячы на тое, што на размову адводзілася больш за дзве гадзіны, відавочна тое, што задаваліся толькі самыя надзённыя пытанні, і далёк ня ўсе паспелі данесці свае праблемы да прадстаўнікоў дзяржавы. Тым ня менш, мы лічым, што супрацоўніцтва дзяржавы з дыяспарай вельмі важнае для абодвух бакоў, таму прапануецца наступнае:

1. Стварыць аб’яднаную “гарачую лінію” па справах дыяспары, дзе маглі б разглядацца пытанні, паведамленні і прапановы прадстаўнікоў дыяспары і яе аб’яднанняў з усяго свету. Гэта дапаможа:
( Read more... )

Гарачая лінія можа пераадрасоўваць пытанні, якія былі зададзеныя праз яе, канкрэтным дзяржаўным установам, камітэтам і міністрэствам для іх належнага вырашэння. Стварэнне такой гарачай лініі можа значна інтэнсіфікаваць вырашэнне праблемаў дыяспары, чым спрыяць яе супрацоўніцтву з дзяржавай. Просім паспрыяць яе ўзнікненню і далейшай працы.

Самае галоўнае, што нішчыць аўтарытарны рэжым - гэта давер паміж людзьмі. Ён парушае камунікацыю паміж імі і рознымі групамі, падарозна настройваючы іх адна супраць іншай. Ёсць пытанні, у якіх проста было б паразумецца, якія проста было б вырашыць, але яны застаюцца праблемнымі, бо няма пляцоўкі для дыялогу, які сам па сабе ўспрымаецца як праява занадтай талерантнасці да тых, хто таго ня варты. Трэба прыняць, што ў беларускіх грамадзян - агульныя інтарэсы, проста іх рэалізацыя разумецца па-рознаму.

Я заклікаю, каб мы больш думалі аб тых, хто побач, і аб тым, што побач. Іншае меркаванне - не варожае, яно проста адрозніваецца. Калі нельга яго прыняць, яго варта зразумець, а не адмаўляць. Ключ да ўсякіх пераменаў у галіне дэмакратычных нормаў - ня толькі вольнае выказванне думкі, але і вольнае яе існаванне, прыняццё як магчымай. У кожнага свая праўда, і не павінна быць у пытанні меркаванняў адзінай праўды, хіба што той, якая стварае ўмовы для абмену меркаваннямі.

Ня варта прыхільнікам адной справы спыняць камунікацыю паміж сабою толькі з-за рознасці падыходаў, бо мэты адзіныя, пытанне толькі ў тым, як іх дасягаць. Але як з лесу магчыма выйсці рознымі шляхамі, дык і ў дасягненні мэтаў магчымыя розныя сродкі, аднолькава эфектыўныя, калі імі карыстацца належным чынам. Іншы - не вораг, іншы - партнёр. З ягонай дапамогай можна дасягнуць таго, што немагчыма ў адзіноце ці толькі ў вузкім коле сваіх паплечнікаў.

Тое ж самае і з уладай, і ва ўладзе. Там не ворагі, там - іншыя людзі, са сваімі праблемамі і жыццём, жывучыя ў іншых умовах, часам незразумелых звонку. Ня трэба вайны, патрэбныя мір, абмен і дыялог. Чаго няма сёння, рэалізуецца заўтра. Неабходна толькі дазволіць існаванне розных падыходаў і бачыць свет рознакаляровым. Варта дасягаць таго, што магчыма, і пакідаць людзям магчымасць выбару, не ўзводзячы штучных барыкадаў.

У якасці чальца Вялікай Рады МГА ЗБС "Бацькаўшчына" паспрабую больш надаваць увагі некаторым праблемам і прапановам па развіццю дыяспары і нацыянальнай культуры, якія маглі б быць рэальна рэалізаваныя. Таксама зараз адчуваю адказнасць за тое, каб больш ужываць беларускую мову. Падрыхтаваў зварот наконт мінскай ратушы, з якім прапаную азнаёміцца і выкласці свае прапановы. Нажаль, друкую яго зараз на рускай мове.



( Read more... )

Городская ратуша является символом Минска. Многие горожане ежедневно посещают площадь Свободы, чтобы насладиться замечательной атмосферой живописного Верхнего города, год от года, благодаря реконструкциям, становящимся все краше. Бой ратушных часов, предваряющийся мелодией известного белорусского композитора Игоря Лученка, также стал одним из музыкальных символов столицы. Глиняные сувениры с изображением ратуши приобретаются многими туристами, а фотографии с видами на это здание остаются в альбоме всякого туриста.

При восстановлении в 2002-2004 годах, жителям города было обещано, что в большом экспозиционном зале под стеклянным куполом может быть установлен макет исторического центра Минска начала девятнадцатого века, а в подвальной части ратуши - выставлены на обозрение сохранившиеся элементы булыжной мостовой и кирпичной кладки. В различных городах Европы постройки такого типа выполняют различные функции, однако в своем большинстве они неизменно открыты для горожан, гостей и туристов: это можно видеть на примере Праги, Кракова, Мюнхена. В ратушах Шклова и Несвижа функционируют музеи. ( Read more... )

На V-ым з'ездзе беларусаў свету МГА ЗБС "Бацькаўшчына", які праходзіў 18-19 ліпеня ў Менску, мяне абралі адным з сябраў Вялікай Рады, у якую таксама ўвайшлі 52 іншых прадстаўніка замежжа і 47 прадстаўнікоў з Беларусі. Гэта мяне ўсцешыла, як і сам з'езд, які прайшоў у добрай беларускай атмасферы: гучаў якасны гімн, амаль усе выступы, а таксама і гутаркі па-за межамі аўдыторый былі па-беларуску, таму за два дні даволі моцна прызвычаіўся да беларускай мовы. Нельга не адзначыць, што і шмат якія прадстаўнікі дзяржавы таксама рабілі свае даклады па-беларуску. Было шмат тэмаў, якія ўжо закранулі беларускія СМІ і тэлебачанне, і яшчэ больш тых, якія не былі закранутыя ў публічных паведамленнях, але яшчэ будуць падчас дзейнасці "Бацькаўшчыны" і яе новаабранага кіраўніцтва. Зараз жа я хацеў бы закрануць іншую тэму, якая была паднятая падчас сяброўскай вячэры з адным маім калегам з дэмакратычнага руху Беларусі. Яна датычыцца студэнтаў ЕГУ і праграмы Каліноўскага, але з большасці ўсіх замежных беларускіх студэнтаў.

Колькі з беларускіх студэнтаў Маскоўскага дзяржаўнага інстытуту міжнародных зносін вернуцца пасля свайго навучання ў Беларусь? Магу адказаць, што амаль усе. Справа ў тым, што большасць з іх, якая навучаецца па так званаму "прэзідэнцкаму набору", падпісвала адмысловыя дамовы з Міністэрствам замежных спраў, згодна з якімі яна павінна адпрацаваць некаторую колькасць гадоў у гэтай установе ў абмен на навучанне ў МГИМО. Далёк ня ўсе з іх хацелі б вяртацца назад, і гэта зразумела, але дамова ёсць дамова - хоць крытычна да яе можна паставіцца, але ж трэба выконваць, бо інакш можна атрымаць і вялізны штраф ў даляравым эквіваленце.

Што ж датычна беларусаў, якія навучаліся ці працягваюць навучацца па праграме ім. Кастуся Каліноўскага, дык я не чуў пра адмысловыя дамовы з імі наконт вяртання ў Беларусь пасля навучання, хаця афіцыйнай падставай іх з'езду з Беларусі называліся рэпрэсіі з боку дзяржаўных устаноў адукацыі Беларусі па тых ці іншых матывах (у асноўным, з-за іх палітычнай дзейнасці). І гэта даволі дзіўна, бо лагічна было б, калі б "моладзевыя лідэры" і іншыя "пацярпелыя за Беларусь" пасля атрымання адукацыі ў замежжы вярталіся б у Беларусь, дзеля якой яны, нібыта, так шмат зрабілі і змагаліся. Калі для іх гэта сапраўды справа гонару, дык гэта проста іх маральны абавязак, які без праблем павінны быць зафіксаваны ў дамове. Калі ж шэраг з іх жадае не свабоды, незалежнасці і дабрабыту Бацькаўшчыны, а проста павучыцца ў якасным еўрапейскім універсітэце без уступных іспытаў ці па лепшых стандартах спажывання, якія можа прапанаваць Еўрапейскі Звяз, дык навошта паказваць іх змагарамі за лепшую долю і лепшымі сынамі Радзімы. Так можна зрабіць з каляпалітычнай "тусні" пантэон беларускіх маладых герояў, забыўшыся на тых, хто робіць рэальныя справы тут і зараз. Трэба было б лепш звярнуць увагу не на тых, хто круціцца каля палітычных партый і грамадзкіх арганізацый дзеля асабістых выгодаў, а на тых, хто здольны працаваць на карысць сваёй краіны не год і не два, а ўсё сваё жыццё, ці хаця б не крывадушнічаць, карыстаючыся даверам дэмакратычнай супольнасці. Свабода - гэта і абавязкі.

Я еду лесом
На велосипеде
Ты стучишь поездом
И полосой в газете

Я плыву озером
И вокруг пресность
Ты летишь облаком
Авиабесконечность

Я Верхним городом
Вечером красками,
Ты златоглавыми
Сверкаешь масками.

Что показать тебе?
Духом святым,
Белым камнем,
Я закрою на даче ставни.
Будет сверкать камин,
И на скамейке румяный блин.

Великая Минская империя.

В Википедии увидел, удивился. А оно вот как :)

за фотографию Новогрудка спасибо kapialush 

Всегда, когда я от Белорусского землячества МГИМО организовываю подобные стенды, там присутствуют не только одни из самых качественных фотографий белорусских достопримечательностей, которые мне удается найти в интернете, но также и такие полезные информационные материалы, как "Беларусь или Белоруссия", "О символике" (Погоня, государственный герб, бело-красно-белый флаг, красно-зеленый государственный флаг), "О религии", "О культуре", "История". Каждая фотография удостаивается собственной подписи, поясняющей изображение: это могут быть как прямая информация (здание построено/разрушено в таком-то году), так и косвенная ("здание Национальной библиотеки Беларуси является символом стремления страны к новым технологиям и сохранению стабильно высокого уровня образования"). Я размещаю эту информацию, не задумываясь над тем, интересы какой политической позиции отразить в первую очередь. В итоге, у меня получается вполне официальный стенд о государстве, лишенный сухого перечисления и не игнорирующий то, что относится к белорусской культуре, но не вписывается в политическую канву той или иной силы. Никакого надумывания, никаких передергиваний - только факты, и не в чем упрекнуть. Считаю, что и на более высоком уровне мы должны следовать тому же - не создавать искусственных противоречий и культурных разломов на линии "свядомыя"/"несвядомыя", а брать от каждого по частичке того, что может быть полезно стране. Наша первоочередная цель - достигнуть процветания государства, а наши внутренние конфликты и проблемы демократии интересуют мир в последнюю очередь. Сирым и убогим помогают, но не любят. А потому одно дело - то, что происходит внутри государства, а другое - то, как мы позиционируем его извне. Я считаю, от имиджа "последней диктатуры Европы" Беларусь должна избавиться независимо от того, какой прогресс в сфере демократии будет достигнут (лишь бы не было хуже). А иначе, проснувшись от авторитарного сна, мы обнаружим, что всему остальному миру мы ничем, кроме диктатуры, интересны не были.

Минск, ул. Кирова.

Минск, центр города. Поздний январь.

Зима. Холод, тающий снег, противный ветер, туман, а самые находчивые греются не только у огня, но и напитками. Так сказать, скорбят по ушедшим.

Было:


Стало:


Находится на завершающей стадии реконструкции. Как по мне, так следовало бы колонны во входном портале продлить в обе стороны - получилось бы величественнее и завершеннее. На одном из первоначальных проектов здания видел что-то подобное.

Боевой товарищ toxaby  в полете над крышами Минска.


( Read more... )